جمعه 6 خرداد 1390 09:00 ق.ظ نظرات ()

جدول های اسرار آمیز

در زمان جنگ جهانی دوم روزنامه ها چند صفحه ای بیشتر نبودند اما همین چند صفحه هم برای مردم تشنه اخبار بریتانیا غنیمت بود. زمانی که مجبور بودند در هنگام حملات هوایی چند ساعتی را در پناهگاه بگذرانند نیز حل کردن جدولهای کلمات متقاطع راه خوبی برای گذر زمان به نظر می رسید.

در این میان، جدول روزنامه دیلی تلگراف طرفدران زیادی داشت. در اواسط ماه می یک کلمه چهار حرفی در جدول دیلی تلگراف درآمد "یوتا". در روز 22 می 1944 شرح یکی از کلمات داخل جدول این چنین بود"از قبایل سرخپوست میسوری". جواب یک کلمه پنج حرفی بود:"اوماها". چند روز بعد کلمه ای دیگر در جدول این روزنامه ظاهر شد "اورلورد". در روز 30 می یک کلمه دیگر "مالبری" و در روز اول ژوئن ،تنها 5 روز مانده به عملیات پیاده شدن متفقین در خاک فرانسه، هم کلمه "نپتون" از جدول کلمات متقاطع درآمد. چندماه قبل هم کلمات "جونو"،"گولد" و "سوارد" در جدول ظاهر شده بودند.

اینجا بود که سرویس ضدجاسوسی بریتانیا ،موسوم به ام.آی-5، گوش به زنگ شد. اما این کلمات چه معنایی داشتند؟ در حقیقت، تمامی این کلمات اسامی رمزی بودند که در عملیات پیاده شدن متفقین در نرماندی به کارگرفته شده بودند و تنها عده معدودی در دو سوی اقیانوس اطلس معنای واقعی آنها را می دانستند. اورلورد اسم اصلی عملیات و نپتون اسم رمز عملیات دریایی بود. مالبری نام یک اسکله متحرک بزرگ بود که توسط متفقین ساخته شده بود تا به ساحل نرماندی یدک کشیده شود و اوماها و یوتا نام مناطقی بود که نیروهای آمریکایی قرار بود در هنگام حمله در آنجا پیاده شوند. جونو،گولد و سوارد هم نامهای رمز مناطقی بود که نیروهای بریتانیا قراربود در آنجا پیاده شوند.


بریتانیا و آمریکا تلاش زیادی انجام داده بودند که آلمان از محل و زمان پیاده شدن متفقین در خاک فرانسه آگاه نشود. هیتلر شبه جزیره کاله و نرماندی را به عنوان محتمل ترین مکانها تشخیص داده بود اما چون چنین عملیاتی نیاز به تخلیه تجهیزات و مهمات زیادی داشت حدس می زد که حمله اصلی به کاله انجام شود تا از متفقین بتوانند از تاسیسات بندری این شهر استفاده کنند. برخلاف تصور او، متفقین پس از یک حمله آزمایشی در سال 1942 به شهر دیپ تصمیم گرفته بودند که به هیچ یک از بنادر ساحل فرانسه حمله نکنند چرا که ضرب شستی که مدافعین آلمانی به آنها نشان داده بود ثابت کرده بود که اشغال بنادر دفاع شده جز با تلفاتی سنگین امکان پذیر نیست. آنها تصمیم داشتند که به نرماندی حمله کنند و برای تخلیه تجهیزات و ملزومات مورد نیازشان دو اسکله شناور بزرگ ساخته بودند که قرار بود توسط یدک کش از عرض کانال مانش گذرانده شود. در عوض، تمام تلاشهای فریب آمیز آنها حول این نکته می گذشت که هیتلر را قانع کنند که حمله اصلی شان به کاله خواهد بود و اگر هم حمله ای به نرماندی انجام شود نقش یک حرکت انحرافی راخواهدداشت.


اما آیا ظاهر شدن این اسامی رمز در جدولهای روزنامه دیلی تلگراف فقط چند روز مانده به آغاز بزرگترین عملیات متفقین تنها یک اتفاق بود؟ افسران ضدجاسوسی ام.آی-5 اینگونه فکر نمی کردند. آنها طراح جدول ،یک معلم مدرسه با نام لئونارد دیو، را برای بازجویی فراخواندند اما نتایج این بازجویی ها چیزی را روشن نکرد. ظاهرا لئونارد دیو اطلاعات طبقه بندی شده ای از زمان و چگونگی عملیات در اختیار نداشت و در نهایت از اتهام جاسوسی ،که می توانست سرنوشتش را به چوبه اعدام ختم کند، تبرئه شد. اینکه آیا دیو جاسوس آلمانها بود و قرار بود که با استفاده از کلمات درج شده در جدول آنها را نسبت به عملیات آگاه کند یا اینکه این کلمات را کاملا از روی تصادف در جدول قرار داده بود تا سالهای سال به صورت یک معما باقی ماند. تلاشهای بعدی نیروهای ضداطلاعات متفقین نیز گره ای این معما نگشود.

جدولهای اسرار آمیز آنگونه که در سال 1944 به چاپ رسیده بودند.

چهل سال بعد ، در سال 1984، یکی از دانش آموزان سابق دیو با نام رونالد فرنچ با روزنامه دیلی تلگراف تماس گرفت. او گفت که در آن زمان او یک نوجوان 14 ساله بوده و بیشتر اوقاتش را در کنار اردوگاه سربازان آمریکایی و کانادایی می گذرانده است. این کلمات رمز بارها توسط سربازان متفقین تکرار شده بود و وی آنها را به خاطر سپرده بود. فرنچ اظهار داشت که تقریبا تمام هم سن و سالهایش می دانستند که یک عملیات نظامی بزرگ در راه است اما هیچ کس ،حتی سربازها، از زمان و محل آن آگاهی نداشتند. فرنچ به خاطر می آورد که دیو آنها را به عنوان یک تمرین ذهنی مجبور می کرد تا ستونهای خالی جدول را با کلمات پرکنند تا نحوه طراحی جدول را یادبگیرند. دیو پس از بازجویی ام.آی-5 به دنبال فرنچ می فرستد و از او درخواست می کند که دفترچه یادداشتش ،که تمام اطلاعاتی که از سربازان جمع کرده بود در آن نوشته بود، بسوزاند و او را به کتاب مقدس سوگند داده بود که درباره کدهای رمز با کسی صحبت نکند.

سالها از این رویداد گذشته است و محققان زیادی در پی کشف حقایق پشت پرده آن هستند اما شاید داستان واقعی این جدولهای اسرارآمیز را هیچگاه نفهمیم.

این مطلب ترجمه آزادی است از اینجا و اینجا و اینجا.

 در صورت استفاده در سایر وبلاگها و سایتها لینک مطلب در Wars and history و نام نویسنده و یا مترجم را ذکر کنید.