جنگها و تاریخ

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

جنگ مدیا

← آمار وب سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :


Think,Befor We Act

/ساعتی در خود نگر تا كیستی/ از كجائی وز چه جائی چیستی/ در جهان بهر چه عمری زیستی/ جمع هستی را بزن بر نیستی

نبرد چشمه

Chios aivaz.jpg

قسمت از جنگهای روس و عثمانی؛1768-1774

تاریخ: 5-7 جولای 1770

موقعیت: خلیج چشمه

نتیجه: پیروزی قاطع روسها

متخاصمین

عثمانی

روسیه

شورشیان یونانی

فرماندهان

دریاسالار حسام الدین پاشا

حسن پاشا

کافربِی

الکسی گرگویچ اورلوف

جان الفینستون

گریگوری سپیردوف

استعداد رزمی

16 فروند نبردناو

16 فروند کشتی جنگی بزرگ

6 فروند ناوچه

6 فروند زیبک

13 فروند گالی

1300 قبضه توپ در مجموع

9 فروند نبردناو

3 فروند ناوچه

1 فروند بمب انداز

4 فروند کشتی آتش آفکن

4 فروند کشتی تدارکاتی

 

تلفات

12 فروند نبردناو

12 فروند ناوچه و ناو اسکورت

13 فروند گالی

32 فروند کشتی کوچک

دست کم 8000 نفر کشته

1 فروند نبردناو

4 فروند کشتی آتش افکن

534-661 نفر کشته

40 نفر مجروح

 

 

 

پیش زمینه

جنگ بین روسیه و عثمانی در سال 1768 آغازشد و روسیه چند اسکادران از ناوگان دریای سیاه را به دریای مدیترانه فرستاد تا توجه ترکها را از ناوگان دریای سیاه ،که تنها دارای 6 فروند نبردناو بود) منحرف کند. 2 اسکادران روسی به فرماندهی دریاسالار گریگوری سپیردوف و دریابان جان الفینستون، یک مشاور بریتانیایی، تحت فرمان کنت الکسی اورلوف ،فرمانده ی کل ناوگان، به دنبال ناوگان حریف رهسپار دریا شدند.

در روز پنجم جولای 1770 ترکها در خلیج چشمه در غرب آناتولی بودند. جزئیات کامل ناوگان ترکها معلوم نیست اما ناوگانشان شامل 14 تا 16 نبردناو ،شامل رآل مصطفی با 84 توپ، رودوس با 60 توپ و یک کشتی سرفرماندهی با 100 قبضه توپ بود. احتمالا 6 فروند ناوچه، 6 فروند زیبک، 13 فروند گالی و 32 فروند شناور کوچکتر به همراه ناوگان عثمانی بودند. مجموع توپهای این ناوگان به 1300 قبضه می رسید. در حدود 10 فروند نبردناو ،با تعداد 70 تا100 قبضه توپ، در خط اصلی ناوگان عثمانی حرکتی می کردند و در حدود 6 فروند کشتی ها خط دوم را تشکیل می دادند تا اگر شد از فاصله ی بین کشتی های خط اول شلیک کنند. پشت سر اینها ناوچه ها، زیبکها و بقیه ی شناورها حرکت می کردند. فرمانده ی ناوگان عثمانی در چهارمین کشتی از جلو دریاسالار حسام الدین نام داشت و حسن پاشا در کشتی اول بود.

پس از اینکه روسها کشتی های خود را آرایش دادند خط اول کشتی هایشان به سمت جنوب و انتهای قطار کشتی های عثمانی حرکت کرد و سپس به سمت شمال چرخید و به موازات کشتی های دشمن در آمد. الفینستون می خواست که از انتهای شمالی حرکت کرده و کشتی های عثمانی را یک به یک شکار کند. این روش بعدها توسط دریاسالار نلسن در مانند نبرد نیل بکاربرده شد.

 

XXX

نبرد

در ساعت 11:45 عثمانی ها آتشباری را شروع کردند و کمی بعد روسها نیز به جواب آنها برخاستند. 3 فروند از کشتی های ناوگان روسیه به مشکل برخوردند: اوروپا گشتی زد و پشت روتیسلاو قرار گرفت، تری سویاتیتلیا نیز چرخید و قبل از قرار گرفتن پشت خط دوم روسها دومین کشتی عثمانی ها را دور زد و به اشتباه تحت آتش خوودی تری ایرارچا قرار گرفت و به ناچار ایانواری قبل از اینکه در خط قرار بگیرد چرخید.

سپیریدوف با کشتی حسن پاشا ،رآل مصطفی، به تبادل آتش پرداخت و کشتی ترکها را به آتش کشید. البته دکل اصلی او هم در هم شکست و به روی عرشه ی اسواتافیس سقوط کرد و آن را به آتش کشید. کمی بعد رآل مصطفی نیز منفجر شد.

بر اساس گفته های الفینستون ،که روسها را ناکارا می دانست، اسپیردوف و کنت فئودور اورلوف(برادر فرمانده) اواستافی را قبل از شروع آتشباری ها ترک کردند. اسپیردوف کارش را در سوواتیتلیا به انتها رساند. ناخدای اواستافی ،کروزه، نیز نجات یافت. در ساعت 2 بعد از ظهر نبرد به پایان رسید. ترکها سیمهایشان را بریدند و به سوی خلیج عقب نشستند و در یک آرایش دفاعی قرار گرفتند.

یک روز بعد روسها کشتی های عثمانی و مواضع زمینی آنها را زیرآتش خود گرفتند و در حدود 12:30 صبح روز هفتم جولای اورلوف ساموئل گریگ ،که به روستیسلاو منتقل شده بود، را به همراه اوروپا و نه ترون منیا به سوی ترکها فرستاد. این شناورها در یک مسیر جنوب به شمال حمله کردند و سارتاوف به عنوان ذخیره ی آنها بود. نادژدا نیز برای سرکوب توپخانه ی زمینی ترکها در شرق ورودی خلیج فرستاده شد و آفریکا به سوی توپخانه ی سمت غرب. در حدود ساعت 1:30 صبح آتش سوزی از گروم و نه ترون منیا به کشتی های عثمانی سرایت کرد و به سرعت گسترش یافت. در ساعت2 صبح دو فروند کشتی عثمانی سوخته بودند و بقیه نیز در آتش گرفتار شده بودند. ناوگان کشتی های آتش افکن روس تقریبا تمامی کشتی های ترکها را به آتش کشیدند. در حدود 4 صبح ترکها قایقهایی را به سوی دو فروند کشتی بازمانده در خط مقدم خود فرستادند تا آنها را نجات دهند اما یکی از آنها در حالیکه یدک کشیده می شد آتش گرفت. کشتی دیگر ،رودوس، نجات یافت و به اسارت گرفته شد. در ساعت 8 صبح نبرد به پایان رسیده بود. تلفات روسها در روز اول نبرد 650 کشته و 30 زخمی و در حمله ی شب آخر 11 کشته بود. تلفات ترکها خیلی بیشتر بود. فرماندهانشان نجات یافتند ولی حسام الدین مقام خود را از دست داد و کافر بِی به جایش نشست. این نبرد تنها نبرد مهم دریایی در طی این جنگ بین روسها و عثمانی بود اما تأثیر زیادی بر وقایع سیاسی اروپا داشت.

نتایج

نبرد چشمه در همان روزی صورت گرفت که نبرد لارگا. این نبرد پس از شکست ترکها در نبرد لپانتو (1571) بزرگترین شکست عثمانی ها در دریا محسوب می شود. این شکست روحیه ی روسها را به شدت بالا برد و مدتی کنترل دریای اژه را به دست آنها داد. تعدادی از اقلیتها ،مخصوصا ارتدوکسهای بالکان، بر علیه ترکها قیام کردند و روسیه به کمک آنها آمد.

پس از این پیروزی دریایی ناوگان روسها به مدت 5 سال در دریای اژه باقی ماند. آنها دو بار به چشمه بازگشتند و آنجا را بمباران کردند. تاریخ نویسان هنوز درباره ی چرایی اصرار روسها بر تمرکز بر این دژ کوچک ،درحالیکه ترکها اهداف استراتژیک دیگری در دریای اژه داشتند، بحث می کنند.

کاترین کبیر برای یادبود این پیروزی 4 یادمان درست کرد: قصر چشمه و کلیسای سنت جان در این قصر در سنت پیترزبورگ، اوبلیسک چشمه در گاتچینا، و ستون چشمه در تزارسک سلو.
مترجم رضا کیانی موحد
منبع
https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Chesma

درباره وب سایت

Wars & History
رضا کیانی موحد - محمدحسین پاز
مدیر وب سایت :

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان