شنبه 25 شهریور 1391 10:16 ق.ظ نظرات ()

File:Alfred Graf von Schlieffen.jpg

فون اشلیفن

تاریخ نویسان اولین حرکتی که منجر به جنگ بی پایان جهانی اول گردید را تشریح می کنند و ادعا می کنند اگر در سلسله فرماندهی تصمیم قاطعی گرفته می شد احتمالا جنگ تا کریسمس به پایان می رسید و از طولانی شدن این مصیبی که 4 سال به طول انجامید اجتناب می شد. به هرحال، فراتر از فعل و انفعالات ارتشها و فرماندهان، عوامل تاکتیکی و پشتیبانی داستانی بر خلاف پیشگویی های خوش بینانه صاحبنظران درباره یک نبرد کوتاه و قاطع را بوجود آوردند.

ارتش آلمان نیرویی بود که تماما درگیر جنگ شد. قدرت اول اروپا از مقابله همزمان با فرانسه و روسیه در دو جبهه دور از هم هراسان بود. کنت فون اشلیفن ، رئیس ستاد ارتش آلمان از 1893 تا 1905، خیال می کرد که می تواند فرانسه را قبل از روسیه، که وسعتش بی مانندش مانع بسیج شدن سریعش می شد، شکست دهد. علی رغم قوانین بین المللی، اشلیفن نقشه کشید تا 90 درصد نیروهای متحرک آلمان را وارد خاک کشور بی طرف بلژیک کند. آنها می توانستند پشت خطوط فرانسوی ها را ببندند و آنها را مجبور به حمله کنند تا ارتباط واحدهایشان با یکدیگر مجددا برقرار شود. این یک کلیشه تاریخی است که نقشه فون اشلیفن را با تاکتیک هایی که هانیبال در نبرد کانای (216 قبل از میلاد) بکار برد مقایسه می کنند اما حقیقت این است که فون اشلیفن بیشتر وام دار مانورهای استراتژیک ناپلئون در نبرد اولم(1805 میلادی) بوده است.  پس از شکست فرانسه، جاده ها و خط آهن داخلی آلمان این مزیت را به ارتش این کشور می داد که با سرعت نیروهایش را به جبهه شرق منتقل کند.


منتقدین، جانشین فون اشلیفن ،مولتکه، را به دلیل ضعیف کردن جناح راستش در هنگام اجرای طرح فون اشلیفن در جنگ جهانی اول مورد شماتت قرار می دهند اما نقشه اصلی با این فرض که دشمن مانند نقشه عمل خواهد کرد به صورت وخیمی خدشه دار شده بود. در عوض، جوفره ،سرفرمانده ارتش فرانسه، با وجود شکست فاجعه بار در نبرد فرونتیرز (14-25 آگوست 1914) نیروهایش را مجددا گرد هم آورد. او هیچ ذخیره ای در دسترس نداشت اما با استفاده از راه آهن سربازانش را از جبهه هایی که از درگیری دور بودند به جناح خارجی آلمان ها انتقال داد. نیروهای درگیر آلمانها نیز تاب خوردند و هنگامی که شناسایی هایی هوایی یک شکاف را بین ارتشهای آلمان یافتند مرکز آنان توسط نیروهای بریتانیایی از هم شکافت.  هنگامی که جوفره به پیش می تاخت ،فرمانده لاف زن آلمانها مولتکه، ابتکار عمل را از دست داد. آلمانها به تجهیزات بیسیم کافی دسترسی نداشتند و فرانسوی ها مخابرات آلمان را با استفاده از امواجی که از برج ایفل ارسال می شد قطع کردند. یک افسر رده پایین ستاد آلمان در جبهه، یکی از خطیرترین فرمانهای تجاوزکارانه تاریخ را اجرا نکرد درحالیکه این یک مسئله عملیاتی بود. راست ترین ارتشهای آلمان 30 کیلومتر عقب نشینی کردند و ،مانند جنگهای داخلی آمریکا، پشت رودخانه آیسن به کندن کانال و خندق پرداختند. با خنثی کردن طرح فون اشلفین ، جفره مهمترین نبرد جنگ ، وشاید تمام قرن، را برد.

تاکتیکهایی که بعدتر بکارگرفته شدند کمتر از جنگ پروس و فرانسه انعطاف پذیر بودند. تفنگهای هجومی و مسلسلها قبل از اینکه پیاده نظام بتواند خط جدیدی را مستقر کند آنها را قلع و قمع می کردند. در لی کاتو یک گلوله شرپنل یک جوخه پیاده نظام آلمان را از بین برد. پس از سالها مانورهای غیرواقعی در زمان صلح، پیاده نظام فرانسه و آلمان زیر آتش یکدیگر قرار گرفتند.  پیاده نظام شلوارقرمز فرانسه با وجود پشتیبانی توپخانه با هراس از حمله به دشمن یورش برد. تاکتیکهای آلمان ها آینه تمام نمای استراتژی آنها بود. انبوه پیاده نظام سعی می کرد تا یک یا هر دو جناح دشمن را مشغول کند در حالیکه آتش توپخانه در برابر خطوط مقدم دشمن اجرا می شد.

تنها حرفه ای های ارتش بریتانیا با استفاده از تجارت جنگ بوئر به آتش و حرکت پرداختند و در "لحظه دیوانگی"[i] از 15 شلیک نشانه روی شده استفاده کردند. فرانسوی ها از کمبود افسران با تجربه وظیفه در هدایت آتش پیاده نظام رنج می بردند اما توپچی های آنها با مهارت توانستند با "توپ 75 میلیمتری" هایشان ،بهترین و سریعترین آتشبار صحرایی آن زمان، تله های توپخانه ای را سر راه دشمن بگسترانند.

نقشه فون اشلیفن با دشواری های لجستیکی بیشماری مواجه شد. سربازان ممکن بود که در خارج از شهرها زنده بمانند اما حتی علفزارهای فرانسه ها برای تغذیه اسبهای بیشماری ،که ارتشها نیازمند به آنها بودند، کفایت نمی کرد. اسبهای بی بهره از علوفه سبب شدند تا توپخانه عقب بماند و سواره نظام تحرک خویش را از دست بدهد. توپهای صحرایی می توانستند 4 بار سریعتر از توپهای سال 1870 شلیک کنند اما مهماتی برایشان فراهم نبود. یک سپاه نیروی زمینی در سال 1940 روزانه به 300 تن ملزومات نیاز داشت که توسط گاری های اسبی و از فاصله دست کم 12 مایلی حمل می شدند. بعضی از واحدهای آلمانی از راه آهن بلژیک 80 مایل فاصله داشتند. به هر حال، متفقین پشت خطوط شان ارتباطات بهتری داشتند و می توانستند برای ارسال مهمات و جابجایی سرباز از راه آهن فرانسه استفاده کنند. حتی اگر ضربه استراتژیک جوفره وارد نمی شد رودخانه مارن حداکثر جایی بود که آلمانها می توانستند تا آنجا پیشروی کنند.

تعداد خالص سربازان و توپهای دو طرف از یک تصمیم گیری قاطع جلوگیری کرده بود، جز بی کفایتی ها که حرفه ای گری ستادهای آلمان و فرانسه را غیرمشابه کرده بود. هر دو ارتش به صورت ظالمانه ای بدست فرماندهان شکست خورده،از جمله خود فون مولتکه، آسیب دیدند. سپاه هایی که با گاری های ملزومات و توپخانه متورم شده بودند تبدیل به چاقویی کند شدند که فقط جاده ها را اشغال می کردند. وزن ماشین آلات از ضربات درخشانی که در زمان ناپلئون با سرعت به پیروزی منتهی می شد جلوگیری می کردند.

آلمان یکی از آخرین قدرتهای نظامی بود که به استفاده از مسلسل روی آورد اما در سال 1914 آنها از مزیتهایی بهره می گرفتند. آنها برای مقابله با استحکامات فرانسه و بلژیک از توپهای خوبی استفاده می کردند. توپهای سنگین و مسلسل تاکتیکهای قدیمی پیاده نظام را منسوخ کردند.

http://wars-and-history.persiangig.com/image/ww1/02.jpg

نیروهای چریک آلمانی در سال 1914. این تیراندازان از تجهیزاتی مشابه هم استفاده می کردند اما با پیشرفت جنگ آنها به ترکیبی از نفرات با مسلسلهای سبک، نارنجک انداز و تک تیرانداز تبدیل شدند.

طرح اولیه فون اشلیفن

اجرای طرح فون اشلیفن توسط فون مولتکه و ضد حمله جوفره

http://wars-and-history.persiangig.com/map/le%20cateau%20battle.jpg

نبرد لاکاتیو. توقف حمله آلمان ها توسط شلیکهای 15 تایی سربازان بریتانیایی.