جمعه 15 آذر 1392 08:42 ب.ظ نظرات ()


اولین شکار سام؛قسمت اول

موش و گربه بازی مرگبار

از دست رفتن یک فروند هواپیمای جاسوسی به دلیلی ناشناخته ،حتی اگر خلبانش هم کشته شده باشد، نمی توانست تلاشهای جاسوسی از چین را ،به ویژه اینکه این فعالیتها بسیار حیاتی بودند، از دستور کار خارج کند. به علاوه، تایوانی ها اسباب بازی جدیدی از آمریکایی ها گرفته بودند: هواپیمای جاسوسی یو-2 که از بسیاری جهات از آر.بی-57 برتر بود. به محض اینکه خلبانهای تایوانی پریدن با یو-2 را فراگرفتند پروازهای جاسوسی بر فراز خاک چین با شدت بیشتری از سرگرفته شد. در حالیکه اکنون چینی ها سلاح امتحان پس داده ای در اختیار داشتند و سربازانی که می توانستند اهدافی در ارتفاعات بالا را هدف قرار دهند اما تعداد آتشبارهای موشکی آنها همچنان محدود بود. این امر بدان معنی بود که اگر یو-2 ها در مناطقی پرواز می کردند که توسط سام ها پوشش داده نشده بود می توانستند بدون مجازات در آسمان چین پرسه بزنند.

به منظور رسیدن به توانایی مقابله با هواپیماهای متجاوز با امکانات موجود، چینی ها سعی کردند تا مناطقی که قرار بود دوباره شناسایی شوند را حدس بزنند تا موشکها را در آن مناطق مستقر کنند. پس از مطالعه ی الگوی پروازی یو-2 ها آنها به این نتیجه رسیدند که نانچانگ مکانی است که توسط هواپیماهای متجاوز بیشتر بازدید از آن صورت می گیرد. بر همین اساس موشکهای سام را در آنها مستقر کردند و به انتظار نشستند. در دست کم دو مورد یک فروند یو-2 به نانچانگ نزدیک شد ولی به طرف دیگری چرخید. اما بردباری معروف چینی ها در روز نهم سپتامبر 1962 جواب داد. در این روز یک فروند یو-2 سی (به شماره ی بدنه 387 و خلبانی چن هوآی-چن) وارد برد موشکهای گردان دوم موشکی شد. یوئه ژنهوآ برای بار دوم در دوره ی خدمتش دستورگرفت تا با یک هواپیمای دشمن درگیر شود. یک بار دیگر سام ها سبب به پایین کشیدن یو-2 شدند. خلبان هواپیما زنده پیداشد اما متاسفانه در اثر جراحات واردشده در بیمارستان درگذشت.


یک فروند یو-2 تایوانی که تمام علائم آن به جز یک دایره ی کوچک در پشت ترمز هوایی از روی بدنه ی آن پاک شده اند.

به نظر می رسید که موشکهای سام شبیه ترین سلاح به "سلاح اعجاب برانگیز" در دنیای واقعی بودند اما سقوط چند فروند یو-2 در اکناف دنیا (شوروی سابق، چین، کوبا) به آمریکایی ها پیغام داد که بر روی سیستمهای مقابله با آن کار کنند. به زودی یو-2 های تایوانی با یک سیستم جنگ الکترونیکی ،که به خلبان اخطار می داد که رادارهای موشک سام بر روی هواپیما قفل شده اند، مجهز شدند. با تکیه بر این روش آنها می توانستند دوباره به برتری برسند. از آنجایی که موشکهای سام-2 ،مانند بیشتر موشکهای ضدهوایی هم دوره ی خود، برای مقابله با اهدافی که در حال مانور هستند مناسب نبودند معمولا چند چرخش پی در پی برای گم کردن موشک و فرار از خطر کافی بود[i]. پس از اینکه یو-2 ها چند بار از دست موشکهای سام فرار کردند چینی ها فهمیدند که آنها هم باید به روش های ضد جنگ الکترونیک مجهز شوند. چینی ها نتیجه گرفتند که بهترین راه برای مقابله با یو-2 ها در این است که زمان درگیری را کوتاه کنند تا خلبانها فرصت کمی برای دریافت اخطار و مقابله با موشکها بیابند.

دستورالعمل های روسها و زمان در نظرگرفته شده انعطاف ناپذیر بودند اما ثابت شد که ممکن است زمان درگیری را به صورت معناداری کاهش داد. به علاوه، رادار درگیری آتشبار سام تنها هنگامی فعال می شد که هدف در برد کافی نسبت به آن قرار می گرفت. همانطور که هواپیمای متجاوز به پروازشان ادامه می دادند تنها عامل زمان در میان بود تا چینی ها بتوانند ایده شان را عملی کنند. در روز اول نوامبر 1963 یک فروند یو-2 ( به شماره ی بدنه 355 و خلبانی یه چانگ دی) بر فراز استان جیانگخی پرواز می کرد که ناگهان توسط 3 تیر موشک مورد حمله قرار گرفت. گردان دوم موشکی در یک موضع کمین کرده بود و فرمانده ی آن یوئه ژنهوآ دستور داد تا با روش جدید با هدف درگیر شوند. خلبان تایوانی قبل از اینکه بتواند واکنشی نشان دهد تنها 8 ثانیه طول کشید تا خود را در بیرون از کابین هواپیمایش بیابد. یه بیهوش شد اما در هوا به هوش آمد و با چتر بر زمین نشست. به هرحال همه ی نذر و نیازش پذیرفته نشد و پس از رسیدن به زمین دستگیر شد و در روز دهم نوامبر 1982 (پس از بیش از 20 سال اسارت) آزادشد.

باقیمانده ی بدنه ی هواپیمایش جمع آوری شد و به خوبی مورد آزمایش قرارگرفت، به ویژه اینکه سیستم های جنگ الکترونیکی آن برای چینی ها اطلاعات ارزشمندی به همراه داشت. چینی ها با تحلیل آن تصمیم گرفتند تا از فرکانسهای متفاوتی در هنگام رهگیری و درگیرشدن با هواپیما استفاده کنند تا تجهیزات جنگ الکترونیکی آن را گمراه کنند.

تلفات وارد شده به هواپیماهای متجاوز متوقف نشد به ویژه اینکه جنگ ویتنام شدت گرفته بود و لازم بود که خطوط تدارکاتی کمونیستها از طریق چین مورد شناسایی قراربگیرند. یک فروند یو-2 ( به شماره ی بدنه ی 362 و خلبانی لی نان پینگ) در روز 7 ژوئن 1964 بر فراز استان فوجیان سرنگون شد. دوباره این شکار متعلق به گردان دوم موشکی بود که فرمانده اش یوئه ژنهوا چهارمین شکار را در کارنامه ی خود ثبت می کرد. این عملیات یک کمین کلاسیک از طرف سامها بود که درست قبل از پرواز تایوانی ها به صورت کاملا مخفیانه در منطقه پخش شده بودند و هنگامی که هدف به برد موشکها رسید ناگهان رادارشان را روشن کردند و آن را به موشک بستند. این روش هنگامی که خلبان یو-2 در بیسیم فریاد زد که چراغ نزدیک شدن موشک در کابینش روشن شده است غافلگیرانه بودن خود را اثبات کرد. این آخرین جمله ای بود که قبل از تکه تکه شدن هواپیمای یو-2 از خلبانش شنیده شد. جسد لی در کابین هواپیمایش پیداشد و بنابر اظهارات چینی ها او فرصت نکرده بود که صندلی پرانش را فعال کند.

مترجم رضاکیانی موحد


اولین شکار سام؛قسمت سوم



[i] - یک شیرجه ی ناگهانی نیز می توانست سبب جاخالی دادن به یک موشک بشود یو-2 ها برای چنین مانورهایی مناسب نبودند.