جنگها و تاریخ

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

جنگ مدیا

← آمار وب سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :


Think,Befor We Act

/ساعتی در خود نگر تا كیستی/ از كجائی وز چه جائی چیستی/ در جهان بهر چه عمری زیستی/ جمع هستی را بزن بر نیستی

جنگ های دفاعی یا تهاجمی


اگر تاریخ را مجموعه ی بی ربطی از داستانها می دانید که برای تعریف کردن در شب یلدا مناسب هستند که هیچ؛ اما اگر تاریخ را قسمتی از درسهایی که باید آنها را فراگرفت بدانید توصیه می کنم که سراغ کتابهای تاریخ درسی نروید.

متن زیر متعلق است به کتاب تاریخ کلاس پنجم دبستان درباره ی تاریخ صدر اسلام:

در دین اسلام، جنگ برای حفظ دین و دفاع از مسلمانان واجب است. این جنگ "جهاد در راه خدا" نامیده می شود. پیامبر جنگ و خون ریزی را دوست نداشتند ولی به فرمان خدا، برای حفظ دین و دفاع از مسلمانان با مخالفان جنگیدند.

تعلیمات اجتماعی پنجم دبستان صفحه 84

معنی ضمنی جملات بالا این است که تمامی جنگهای دوران پیامبر (ص) جنگهای دفاعی بوده اند. اما اگر کمی دقیق تر نگاه کنیم تنها غزوات احد و خندق را می توانیم جنگ دفاعی بنامیم. در بقیه ی جنگهای صدر اسلام، مدینه یا در وضعیت هجومی قرار داشته، یا در حال انجام یک حمله ی پیشگیرانه بوده و یا به طرفداری از متحدینش وارد جنگ شده است.

در بسیاری از کتب تاریخی داستان رسیدن بنی تمیم به خدمت رسول اکرم (ص) نقل شده است. (چند آیه ی اولی سوره ی مبارکه ی حجرات اشاره ای است به این داستان) در این کتابها نوشته است که شیوخ بنی تمیم ،پس از وارد شدن به مدینه و ملاقات پیامبر(ص)، از بهترین سخنور خود خواستند که در وصف بنی تمیم خطبه ای بخواند. پس از آن، پیامبر اکرم (ص) از "ثابت بن قیس بین شماس" درخواست کرد که جواب آنها را بدهد. بنی تمیم پس از این مناظره به اسلام گرویدند. اما آنچه که در بیشتر کتابها ذکر نشده است متن کامل این مناظره است. چندی پیش توانستم این متن را در یک از تفاسیر قرآن بیابم. جواب ثابت بن قیس را به دقت بخوانید و آن را با ادعای کتاب تاریخ پنجم دبستان مقایسه کنید.

عطاردبن حاجب (سخنران بنی تمیم): الحمدالله الذی جعلنا خیر خلقه و اتانا اموالا نفعل فیها ما نشاء فنحن من خیر اهل الارض اکثرهم عدة و مالا و سلاحا فمن انکر علینا قولنا فلیأت بقول هو احسن من قولنا و فعال هو خیر من فعالنا

ثابت بن قیس: الحمد الله الذی احمده و استعینه و اتوکل علیه و اشهد ان لااله الا الله وحده لاشریک له و اشهد ان محمدا عبده و رسوله دعا المهاجرین من بنی عمه احسن الناس وجوها و اعظمهم اخلاقا فاجابوه و الحمدلله الذی جعلنا انصاره و وزراء رسوله و عزا لدینه فنحن نقاتل الناس حتی یقولوا لااله اله الله فمن قالها منع منا نفسه و ماله و من اباها قتلناه و کان رغمه فی الله علینا هینا اقول قولی هذا و استغفر الله للمؤمنین و المؤمنات.

تفسیر جامع نوشته ی آیت الله محمد ابراهیم بروجردی[i] صفحه ی 393 جلد ششم

عطارد بن حاجب (از طرف بنی تمیم) به کثرت مال و نفرات قبیله اش فخر فروشی می کند و ثابت بن قیس در جواب پس از ستایش خداوند و ادای شهادتین می گوید: پیامبر (ص) مهاجرین را دعوت کرد و آنها دعوتش را پذیرفتند. و خداوند ما را یاری دهندگان و وزرای پیامبر قرار داد. پس ما با مردم می جنگیم تا اینکه بگویند: لا اله الا الله. پس هر کس که آن را بگوید جان و مالش در امان است. و هر کس که از گفتن آن اجتناب کند او را می کشیم.

خواه باور داشته باشیم خواه باور نداشته باشیم، اسلام سیاسی پس از مستقرشدن در مدینه برای گسترش خود در شبه جزیره ی عربستان ابزارهای متفاوتی را بکارگرفت که توسل به قوای قهریه (اگر  نگوییم که مهترین آنها) یکی از مهمترین این ابزارها بوده است. تأثیر این روش را به خوبی می توان در سخنرانی ثابت بن قیس دید. فلسفه ای که در پس این دیدگاه است به خوبی روشن است و نیاز به توضیح بیشتر ندارد. اگر واقعا نویسندگان کتابهای درسی (و بسیاری دیگر) عقیده دارند که تمام جهادهای صدر اسلام جنگهای دفاعی بودند پس تکلیفشان با آیات 20 و 21 سوره ی فتح را چگونه روشن می کنند:

 خداوند غنائم فراوانى به شما وعده داده كه آنها را به چنگ مى آورید، ولى این یكى را زودتر براى شما فراهم ساخت ، و دست تعدى مردم (دشمنان) را از شما باز داشت ، تا نشانه اى براى مؤ منان باشد، و شما را به راه راست هدایت كند.(20) و نـیـز غـنـائم و فتوحات دیگرى كه شما قدرت بر آن ندارید ولى خداوند قدرتش بر آن احاطه دارد نصیب شما مى كند و خداوند بر هر چیز توانا است (21).

این آیات بلافاصله پس از صلح حدیبیه و اعتراض جمعی از اصحاب نازل شدند و به غنایمی که در آینده ی نزدیک به دست مسلمانان خواهد افتاد اشاره می کند. تفسیر نمونه اذعان می کند که منظور از "غنایم" از دید بسیاری از اهل تفسیر غنائم خیبر می باشد. آیا وعده ی غنیمتهای جنگی بلافاصله پس از صلح با قریش و درحالیکه هنوز جنگ جدیدی پیش نیامده است نشانه ی جنگ دفاعی است؟

 



[i] توجه کنید که این آیت الله بروجردی با حضرت آیت الله بروجردی که مرجع تقلید بودند فرق دارند.

درباره وب سایت

Wars & History
رضا کیانی موحد - محمدحسین پاز
مدیر وب سایت :

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان