منوی اصلی
جنگها و تاریخ
  • جمعه 13 مهر 1397 08:04 ب.ظ نظرات ()

    نتیجه تصویری برای محمد طبیبیان

    هفته ی قبل یکی از دوستان از علل عقبماندگی ایران و ایرانی پرسیده بود. اصولا پاسخ دادن به چنین سوالاتی کار ما نیست. اما از دوستان اگر کسی خواست که در این زمینه مطالعه کند باید بداند که بنا به رشته ای که انتخاب می کند به جواب های متفاوتی خواهید رسید. خلاصه اینکه یافتن علل عقب ماندگی ایران یک پاسخ بین رشته ای می طلبد.

    تا کنون افراد زیادی در پی پاسخ این سؤال بوده اند. از عباس میرزا گرفته تا آخوند زاده و جمال الدین افغانی و طالبوف و کسروی تا شریعتی و آل احمد و این اواخر طباطبایی و آرامش دوستدار و غیره. از میان اندیشمندانی که به این سؤال پاسخ داده اند و از قضا یکی از بهترین پاسخها به این سؤال اقتصاددان تحصیل کرده ای چون محمد طبیبیان بوده است. محمد طبیبیان، موسی غنی نژاد و حسین عباسی علی کمر به همراه هم کتابی نوشته اند به نام اندیشه ی آزادی. مؤلفان چون اقتصاد دان بوده اند تمرکز اصلی کتاب بر توسعه ی اقتصادی است. اما از طرف دیگر این 3 تن هر 3 بر لیبرالیسم اقتصادی باور دارند و تنها راه رسیدن به توسعه ی اقتصادی را در گروی اقتصاد لیبرالی می دانند و چون اقتصاد لیبرالی نیاز به پیش زمینه های سیاسی دارد که در ایران موجود نیست به صورت موسع به نظریات سیاسی توسعه در ایران از دوره ی قاجاریه به بعد پرداخته اند و به صورت مشروح توضیح داده اند که چرا هیچ کدام از این نظریات راست و چپ نمی توانند پیش نیاز اصلی رسیدن به اقتصاد لیبرالی (یعنی اصل آزادی های فردی و حقوق انسانی و مالکیت فردی) را برآورده کنند.

    کتاب با این جمله ی بدیهی آغاز می شود: عنصر اصلی تشکیل دهنده ی اقتصادهای پیشرفته مدرن حق مالکیت فردی است. این جمله ی بدیهی تقریبا غایب همیشگی تمام نظریات توسعه ی سیاسی دو قرن اخیر بوده است. یعنی چه چپها و چه راستها هیچ کدام به این اصل باور نداشته اند و در نتیجه هر کدام از نظریات توسعه ی سیاسی (چه آنها که فرصت پیدا کردند خود را در عمل نشان بدهند و چه آنها که فرصت پیدا نکردند) در نهایت توسعه ی سیاسی را خلاصه می کردند در نوعی حکومت استبدادی یا توتالیتر.

    این کتاب با روشن کردن گوشه و کنار اندیشه های مختلف سیاسی حاکم (و البته مخالف) در صدد بوده است تا چرا ساختارهای مدرن اقتصادی هیچ گاه مجال آن را نیافته اند تا در ایران پا بگیرند و رشد کنند.

    در انتها مؤلفان تنها نسخه ی مؤثر برای پیشرفت در ایران را حکومت قانون می دانند و البته قانونی که بر اساس به رسمیت شناختن حقوق انسانی انسانها ،به عنوان حق وجودی آنها نه پیشکشی از جانب زمامداران و یا دنیای بالاتر، نوشته شده باشد.

    اندیشه ی آزادی توسط انتشارات دنیای اقتصاد  در سال 1391 برای اولین بار منتشر شد. خواندن این کتاب را به تمام کسانی که اهل تفکر هستند توصیه می کنم.

    رضا کیانی

    وب سایت دکتر طبیبیان: http://www.mtabibian.net/

    آخرین ویرایش: پنجشنبه 12 مهر 1397 08:59 ب.ظ
    ارسال دیدگاه
  • دوشنبه 11 اسفند 1393 05:02 ق.ظ نظرات ()


    رضاکیانی موحد

    بسیاری از اوقات دوستان خواننده تلگرافا و اس ام اسا و کامنتا از من تقاضا می کنند که یک یا چند کتاب تاریخی به ایشان معرفی کنم. جواب من هم تقریبا همیشه یکسان است:" می خواهید تاریخ بخوانید برای چه؟" اگر هدف از خواندن تاریخ تعریف کردن داستانهای سرگرم کننده در شبهای بلند زمستان و در زیر کرسی برای نوه ها و نتیجه ها باشد بهترین گزینه برای مطالعه، رمانهای تاریخی (از قبیل کتابهای امثال مرحوم مغفور ذبیح الله منصوری و کتابهای کالین فالکنر) می باشد. این کتابها یک رویداد تاریخی را گرفته و با افزودن پیاز داغ و نعنا و سیر و دیگر افزودنی های خوراکی معجونی به خواننده می دهد که هم فال است و هم تماشا. هم به اطلاعات تاریخی خواننده افزوده می شود و هم خواننده حوصله اش از مطالعه ی جزئیات و بررسی نمودارها و غیره سر نمی رود.

    اما اگر به صورت جدی به دنبال مطالعه ی تاریخ برای رسیدن به جواب سوالهایتان هستید و یا اینکه به دنبال درس گرفتن از گذشتگانید اولین توصیه ی من در کنار خواندن کتابهای تاریخی (و به همراه آنها) مطالعه ی کتابهای اقتصادی است.

    به این خاطر که قسمت عمده ای از درگیریها و رویدادهای تاریخی ناظر به مسائل اقتصادی هستند مطالعه ی اقتصاد می تواند در درک روابط بین رویدادها و روشن کردن صحنه کمک شایانی به یک علاقمند تاریخ بکند. البته واضح است که قصد من مطالعه ی اقتصاد به صورت آکادمیک و تا مقطع دکترا نیست. مطالعه ی  چند کتاب اساسی که کلیات علم اقتصاد را به ما بیاموزد برای ما علاقمندان تاریخ کافی است. بر همه ی ما واضح و مبرهن است که همانطور که بنده و شما حال و حوصله ی ورود به تاریخ به عنوان یک علم را نداریم و بیشتر از روی تفریح و فان تاریخ می خوانیم و بعید است که کسی از خوانندگان اینجا به صورت آکادمیک تاریخ بخواند[i] پس بعید است که بنده و شما بخواهیم واقعا وقت بگذاریم و علم اقتصاد را به صورت آکادمیک فرابگیریم.

    حال که صحبت به اینجا کشید بدنیست آخرین کتابی را که مطالعه کرده ام معرفی کنم بلکه دوستان عزیز خواننده (البته آنها که در ایران تشریف دارند) و دوست دارند تا از مسائل اقتصادی هم سردربیاورند به این کتاب مراجعه کنند.

    کتابی که در دست دارم کتاب "اقتصاد برای همه" نام دارد. البته این عنوان اصلی کتاب است. عنوان فرعی این کتاب "تشریح مفاهیم اقتصاد کلان به زبان ساده" می باشد. از عنوان کتاب آشکار است که در این کتاب به مسائل اقتصاد کلان (و گاهی اقتصاد سیاسی) پرداخته شده و از مسائل مربوط به اقتصاد خرد در این کتاب یا خبری نیست و یا اگر هم هست به صورتی گذرا به آنها پرداخته شده است.

    نویسنده ی این کتاب دوست عزیزمان دکتر علی سرزعیم هستند. دکتر سرزعیم دارای مدرک کارشناسی مکانیک از دانشگاه شریف و کارشناسی ارشد گرایش برنامه ریزی اقتصاد هستند. ایشان در سال 91 تحصیلات خود را در رشته ی اقتصاد در ایتالیا به پایان برده و چندی است که در ایران تشریف دارند. دکتر سرزعیم پس از خروج از کشور رابطه ی خود را با ایران هیچگاه قطع نکردند و به همین خاطر همیشه در کوران حوادث این چند سال اخیر به دقت مسائل اقتصادی ایران را رصد کرده اند و در روزنامه ها و مجله های اقتصادی داخل کشور تحلیلها و مقالات زیادی از ایشان منتشر شده است. ایشان قبل از انتشار کتاب اقتصاد برای همه چندین کتاب را ترجمه و یا تألیف کرده اند که برای مشاهده ی لیست آنها می توانید به وبسایت رسمی ایشان مراجعه کنید.

    کتاب "اقتصاد برای همه" با مقدمه ی نویسنده ی محترم و تقریظ دکتر دکتر هادی صالحی اصفهانی بر آن شروع می شود. پس از آن مسائل مورد نظر نویسنده در ده فصل ارائه شده اند. فهرست فصلهای کتاب به شرح ذیل است:

    1.     سیاست‏های معطوف به رشد اقتصادی

    2.     سیاست پولی ناظر بر نرخ بهره         

    3.     سیاست‏ پولی ناظر به مهار تورم

    4.     سیاست ارزی

    5.     سیاست‏های ناظر بر کاهش مداخلات دولت

    6.     سیاست‏های ناظر بر ایجاد رقابت و انحصارزدایی

    7.     سیاست مالی   

    8.     سیاست‏های تجاری     

    9.     سیاست‏های معطوف به اشتغال

    10.                        سیاست‏های معطوف به تحقق عدالت اجتماعی

     

    هدف  اصلی از نوشتن این کتاب معرفی مشکلات و معضلات اقتصاد ایران به زبان ساده و قابل فهم هم برای مردم عادی و هم برای مسئولین و تصمیم گیرندگان است. از همین رو کتاب به زبانی ساده نوشته شده و جابجا در آن از مثالهای ملموس استفاده شده تا ذهن خواننده به خوبی با مسائل مطرح شده آشنا شود. اغلب مثالهایی که در کتاب اقتصاد برای همه ذکر شده اند نمونه هایی از مسائل اقتصادی بعد از انقلاب و تعدادی هم از مثالهای قبل از انقلاب هستند و به همین دلیل همه فهم هستند. زبان کتاب در عین علمی بودن به زبان مردم عادی نزدیک است و نویسنده ی محترم تا جایی که توانسته اند از درج اصطلاحات قلمبه/سلمبه اجتناب کرده اند و اگر هم اصطلاح خاصی را در متن کتاب بکار برده اند آن را توضیح داده اند که این مسئله هم از نکات قوت کتاب حاضر می باشد. از دیگر نکات مثبت این کتاب این است که از درج فرمولها و شبیه سازی های پیچیده نیز اجتناب شده و در کل کتاب یکی دو تا فرمول بیشتر استفاده نشده اند. این امر فهمیدن کتاب "اقتصادبرای همه " را برای کسانی که پایه ی ریاضی قوی ندارند ساده تر می کند.

    دکتر سرزعیم برای هر یک از مسائل و مشکلاتی که در کتاب خود مطرح کرده اند یک یا چند راهکار نشان داده اند اما در بسیاری از موارد هم ذکرکرده اند که در اقتصاد برای یک مسئله یک راه کار جهانی وجود ندارد و تصمیم گیرندگان و سیاستگزاران باید قبل از برنامه ریزی به کشور و جامعه ای که در پی مسائل آن هستند توجه نشان بدهند. چه بسا که نسخه هایی که برای یک کشور نوشته شده است در کشوری دیگر نتیجه ای کاملا عکس بدهد.

    در این کتاب نمودارها و شکلهای کافی برای روشن تر کردن مطالب چاپ شده اند که شاید تنها ایراد عمده ای که بر این کتاب وارد است رنگی بودن اصل نمودارها است که در چاپ سیاه و سفید کتاب وضوح خود را از دست داده اند و بسیاری از خطوط با یک تن خاکستری به تصویر کشیده شده اند.

    کتاب اقتصاد برای همه در 288 صفحه و توسط انتشارات ترمه و با کمکهای شرکت تأمین سرمایه سپهر منتشر شده است. مطالعه ی این کتاب ارزشمند را به همه ی دوستان و خوانندگان محترم اینجا توصیه می کنم.



    [i] جدا از خوانندگان اینجا کسی هست که دارای مدرک کارشناسی ارشد و یا دکترای تاریخ باشد؟

    آخرین ویرایش: یکشنبه 10 اسفند 1393 12:45 ب.ظ
    ارسال دیدگاه
  • شنبه 31 فروردین 1392 02:12 ب.ظ نظرات ()

    برای بررسی یک موضوع تاریخی و به دست آوردن بهترین دید ممکن باید به مطالعه تمامی منابع و طرفهای معتبر دخیل در قضیه  پرداخت و مدارک و دلایل آنها را نیز بررسی کرد. یکی از جنبه های خوب این امر بالا بردن فرهنگ اندیشیدن مردم جامعه می باشد تا دست از سیاه سفید دیدن موضوعات برداریم. این سیاه سفید دیدن موضوعات جز خونریزی و بیچارگی برای کشور و ملت به بار نیاورده است. با سیاه و سفید دیدن است که دیکتاتوری یک گروه شکل می گیرد و  گروهها و اندیشه های مختلف؛ مخالف خود را خائن می دانند و بر این اساس دست به حذف آنها می زنند. البته این موضوع را نباید دور ساخت که بالاخره هستند تعداد اندکی که در خدمت بیگانگان می باشند و علیه منافع و امنیت ملی کشور خود عمل می کنند. اما این منافع و امنیت ملی و معیارهای تشخیص آن بسیار واضح است و شامل اختلاف نظرات اعتقادی و یا نظرات سیاسی و اقتصادی برای گرداندن کشور نمی شود . باید توجه کرد دیکتاتورهایی که هر خواسته ی خود را در قلمرو امنیت ملی گذاشته اند و از آن سو استفاده می کنند ، دیکتاتوری خود را بر مبنای همین سیاه و سفید دیدن  پایه گذاری کرده اند.
    اگر بتوانیم در زندگی خود این دید را کنار بگذاریم و هر عملکرد و تصمیمی را در جای خود بررسی کنیم و از قضاوت کردن آن بر اساس دیگر موضوعات بپرهیزیم دیگر نه تا به این حد مشکلات، خفقانها، تحریفها و کینه های کور وجود خواهد داشت و نه فرصت سازی برای بیگانگان برای دخالت به وجود خواهد آمد.

    کتاب پاسخ به تاریخ محمدرضا پهلوی کتابی است که از یک دیباچه و 4 قسمت تشکیل شده است و در آن از ابتدا گذری به تاریخ ایران از دوران باستان تا به سلسله پهلوی می زند و سپس به دوران پهلوی می پردازد. او به مشکلات ایران از جمله ویرانی ها و عقب ماندگی های دوران قاجار اشاره دارد و به تلاش زیادی که صورت گرفت و موقعیت خطیر ایران که در حال تجزیه بود می پردازد. سپس به جنگهای جهانی و تاثیرات آن بر ایران و نقشه های شوم قدرتهای جهانی همچون انگلیس و شوروی پرداخته و در ادامه به جریانات ترور ناموفق خود و درگیری با مصدق و حوادثی که در دوره ی حاکمیت او رخ داده می پردازد .همچنین به انتقاد از گروههای چپ و اسلامی پرداخته و از آنها با عنوان اتحاد لعنتی سرخ و سیاه نام می برد.

    در این کتاب او به شرح فعالیتهای اقتصادی و نفتی می پردازد و به برنامه های نظامی و ادوات موجود و نقشه هایی که برای ایران در آینده نزدیک داشت اشاره می کند. از آنجاییکه این کتاب پس از وقوع انقلاب نوشته شده است. در صفحات و بخشهای آخر کتاب به مقایسه آماری و رفتاری حکومت خویش در زمینه های مختلف همچون اقتصادی، آزادی سیاسی و اجتماعی،  حقوق بشر و  قانونمندی با حکومت انقلابی ایران می پردازد و جای جای آن به سخنان و اتهاماتی که توسط  مسئولین و مقامات حکومت جدید ایران به او وارد می شود پاسخ می دهد و به حوادث جاری در داخل کشور پرداخته و نظرات خود را بیان می کند.

    خود ایشان در ابتدای کتاب خود اینگونه به معرفی پرداخته است که بدون دخل و تصرف  آن را می خوانید:





    این کتاب ابتدا به زبان فرانسه نوشته شد که سپس به زبانهای انگلیسی و فارسی نیز برگردانده شده است. این نکته نیز قابل ذکر است که محتوای این کتاب الزاما نظر و دید ما نیست و شامل کاستی ها و نقصانها ی آن دوره نمی باشد و دیکتاتور بودن ایشان، فساد اقتصادی دربار و مقامات، آلت دست بیگانگان شدن و خفقان سیاسی موجود که در نهایت باعث خروش یک ملت علیه خود و نظام حاکم شد را توضیح نمی دهد. این مطلب تنها از منظر معرفی یک کتاب تاریخی که یک طرف ماجراست، خدمت شما عزیزان تقدیم شده است.





    محمدرضا پهلوی در کویرناکاوا همراه با هانری بونیه کتاب پاسخ به تاریخ را می نویسد.



    آخرین ویرایش: دوشنبه 2 اردیبهشت 1392 10:25 ب.ظ
    ارسال دیدگاه